Singiel może mieć większe problemy z uzyskaniem kredytu hipotecznego niż osoba pozostająca w związku, chyba że osiąga ponadprzeciętne dochody. Z punktu widzenia oferty produktów oszczędnościowych status rodzinny nie ma znaczenia. Umowy związane z zakupem takich produktów zawierane są bowiem standardowo z jedną osobą.
Banki udzielające kredytów hipotecznych w różny sposób podchodzą do wyliczania zdolności kredytowej w zależności od statusu rodzinnego kredytobiorcy. Banki nie afiszują się ze swoją polityką w tym zakresie, ale doradcy finansowi, na podstawie praktyki, potrafią wskazać banki "dla singli" i "dla rodzin". Pierwsze charakteryzują się tym, że nie stwarzają problemów osobom, które ubiegają się kredyt będąc jedynym kredytobiorcą. Drugie z kolei są gotowe pożyczyć rodzinom znacznie więcej, niż osobom samotnym.
Expander sprawdził jakiego maksymalnego kredytu udzielą wybrane banki 4-osobowej rodzinie oraz singlowi. Założenia poniżej:
4-osobowa rodzina o łącznych dochodach 3500 zł netto (umowa o pracę na czas nieokreślony). Kredytobiorcy mieszkają w mieście o liczbie mieszkańców 100 tys., nie spłacają żadnych kredytów i posiadają samochód. Chcą kupić mieszkanie o powierzchni 70 m.kw.
Singiel z Warszawy o dochodach 3500 netto (umowa o pracę). Nie ma innych kredytów ani samochodu, ma kartę kredytową z limitem 5000 zł (całe zadłużenie spłaca regularnie co miesiąc, karta w banku innym niż bank kredytujący). Kredytu potrzebuje na zakup 50-metrowej kawalerki.
Singiel bardziej ryzykowny
Z 23 banków w zestawieniu, które udzielą takim kredytobiorcom kredytu, sześć przyznałoby większy kredyt w złotych rodzinie, chociaż w sumie taki sam dochód netto, jaki osiąga singiel przypada tu aż na cztery osoby. Większego kredytu rodzinie udzieli Pekao, Dominet, ING czy Alior. W Pekao rodzina dostanie o blisko 80 tys. zł więcej kredytu niż singiel. Takie podejście można tłumaczyć m.in. niższym ryzykiem utraty dochodów przez dwie pracujące osoby, niż przez jedną.
Zdolność kredytowa rodziny i singla (w tys. zł)*
| rodzina | singiel |
| Alior Bank | 226,3 | 194 |
| Bank BGŻ | 353,3 | 380,3 |
| BANK BPH | 150 | 244 |
| Bank Nordea | 171,3 | 271,5 |
| Bank Pekao | 295,5 | 215,6 |
| Bank Pocztowy | 310 | 380 |
| Bank Zachodni | 263,81 | 263,8 |
| BOŚ | 161,11 | 337,3 |
| DomBank | 200 | 210 |
| Dominet | 276 | 216 |
| Euro Bank | 163,39 | 243,2 |
| Fortis Bank | 140 | 149,2 |
| GE Money | 100 | 217 |
| ING | 280,90 | 240,8 |
| Invest Bank | 180 | 150 |
| Kredyt Bank | 155 | 293,3 |
| Lukas Bank | 212 | 285 |
| mBank | 145 | 192,8 |
| Millennium Bank | 244,9 | 328,5 |
| Multibank | 145 | 192,8 |
| PKO BP | 157,6 | 285,4 |
| Polbank | 270 | 252 |
| Raiffeisen Bank | 192 | 279 |
| średnia | 208,4 | 253,1 |
*przy założeniu minimalnego wkładu własnego
Jeżeli obniżylibyśmy dochód singla np. do 2500 zł netto, a dochód rodziny pozostawili na poziomie 3500 zł netto, liczba banków gotowych udzielić większego kredytu rodzinie wzrosłaby.
Obowiązkowa polisa i dłuższa procedura kredytowa
O tym, że banki traktują rodzinę wnioskującą o kredyt jako mniej ryzykowne rozwiązanie mogą też świadczyć wymagania dotyczące dochodów. Przykładowo, bank DnBNord wymaga minimalnego dochodu na poziomie 5000 zł netto zarówno w przypadku singla wnioskującego okredyt, jak i dwóch kredytobiorców. Poza tym, z praktyki doradców Expandera wynika, że procedura przyznawania kredytu pojedynczemu kredytobiorcy trwa dłużej. Co więcej, banki często domagają się w takim wypadku wykupienia polisy na życie. Można też przypomnieć pomysł mBanku i Multibanku nieudzielania kredytów singlom, z którego banki się jednak wycofały.
Utrzymanie singla kosztuje więcej
Do obliczenia zdolności kredytowej banki szacują miesięczne wydatki. W przypadku singla jednostkowe koszty utrzymania (np. czynsz, prąd) są wyższe niż w przypadku pary. Może się jednak zdarzyć, że parę nie będącą małżeństwem bank potraktuje jako osoby posiadające dwa odrębne gospodarstwa domowe, co obniży zdolność kredytową, z uwagi na wyższe koszty jednostkowe.
Analogicznie do kredytów hipotecznych wygląda sytuacja z pożyczkami gotówkowymi. Z uwagi na wyższe jednostkowe koszty utrzymania i większe ryzyko utraty pracy, banki standardowo pożyczą mniej singlowi niż dwóm kredytobiorcom.
Status rodziny bez wpływu na ofertę oszczędzania
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku produktów oszczędnościowych. Tutaj fakt pozostawania lub nie w związku nie ma znaczenia z punktu widzenia dostępnej oferty czy jej parametrów. Parametry mogą się zmieniać, ale w zależności od kwoty, jaką dana osoba gotowa jest przeznaczyć na inwestycję.
Przykładowo, jeżeli Jan Kowalski chce ubezpieczyć się na życie, oferta, jaką otrzyma od ubezpieczyciela nie będzie zależała od tego czy jest singlem czy małżonkiem. Na wysokość polisy będą wpływać takie czynniki, jak wiek, stan zdrowia czy fakt uprawiania sportów ekstremalnych, ale nie status rodzinny.
Jeden depozyt, jeden właściciel
Jednocześnie warto zwrócić uwagę, że w przypadku produktów oszczędnościowych czy inwestycyjnych, standardowo stroną umowy jest jedna osoba, która np. zakłada lokatę czy kupuje jednostki uczestnictwa w funduszu. Wyjątkiem może być wspólne konto bankowe. Analogicznie jest w przypadku indywidualnych polis inwestycyjnych. Jeżeli dwoje małżonków wykupi polisę tylko jedno z nich będzie objęte ochroną (ubezpieczony). Drugie może być uposażonym względnie otrzymać pełnomocnictwo zupełne do zarządzania środkami w ramach polisy (np. przenoszenia środków między funduszami inwestycyjnymi czy wypłaty środków).
Katarzyna Siwek, wsp. J.W. - Expander
|